ปัญหาสุขภาพของผู้ป่วยติดเตียง ที่ต้องให้ อาหารสายยาง !ผู้ป่วยติดเตียงที่ต้องรับอาหารทางสายยาง มักเผชิญกับปัญหาสุขภาพที่ซับซ้อนกว่าผู้ป่วยปกติ เนื่องจากร่างกายขาดการเคลื่อนไหว ร่วมกับการที่มีอุปกรณ์แปลกปลอมเข้าสู่ร่างกายครับ
ในฐานะผู้ดูแลสไตล์ Wellness การเข้าใจปัญหาเหล่านี้จะช่วยให้คุณวางแผนป้องกันได้อย่างเป็นระบบ ลดการต้องกลับไปโรงพยาบาลซ้ำซ้อนได้ดีมากครับ
1. ปัญหาระบบทางเดินหายใจ (ความเสี่ยงหลัก)
ผู้ป่วยติดเตียงมีปอดที่ขยายตัวได้น้อยลงเป็นทุนเดิม เมื่อรวมกับการให้สายยางจึงเสี่ยงต่อ:
ปอดอักเสบจากการสำลัก (Aspiration Pneumonia): แม้ไม่ได้ทานทางปาก แต่ "น้ำลาย" หรือ "น้ำย่อย" ที่ไหลย้อนกลับขึ้นมาสามารถหลุดเข้าปอดได้
เสมหะอุดกั้น: การนอนนานๆ ทำให้เสมหะระบายยาก หากสำลักอาหารเข้าไปแม้เพียงเล็กน้อยจะทำให้ไอไม่ออกและติดเชื้อรุนแรงได้
วิธีป้องกัน: ต้องจัดท่านั่งสูง 30-45 องศา และหมั่นทำกายภาพบำบัดทรวงอก (เคาะปอด) อย่างสม่ำเสมอครับ
2. ปัญหาระบบทางเดินอาหารและขับถ่าย
ภาวะท้องอืด (Distension): ลำไส้ของผู้ป่วยติดเตียงเคลื่อนไหวช้า เมื่อให้อาหารเข้าสู่กระเพาะโดยตรง หากให้เร็วเกินไปจะเกิดแก๊สสะสม ทำให้อึดอัดและหายใจลำบาก
ท้องผูกเรื้อรัง: การขาดการเคลื่อนไหวและได้รับกากใยไม่พอ ทำให้อุจจาระแข็งตัวจนถ่ายไม่ออก
วิธีป้องกัน: นวดท้องตามเข็มนาฬิกาเบาๆ เพื่อกระตุ้นลำไส้ และเพิ่มผักปั่นในสูตรอาหารที่สะอาดแบบ "Clean" ครับ
3. ภาวะกล้ามเนื้อฝ่อและกระดูกบาง (Musculoskeletal Issues)
น้ำหนักตัวลดและกล้ามเนื้อลีบ: แม้จะได้อาหารสายยาง แต่หากโปรตีนไม่ถึงหรือไม่มีการขยับตัว ร่างกายจะดึงกล้ามเนื้อมาใช้เป็นพลังงาน
แผลกดทับ: ผู้ป่วยมักต้องอยู่ในท่ากึ่งนั่งนานๆ เพื่อให้อาหาร แรงกดจะไปรวมที่ก้นกบและส้นเท้า
วิธีป้องกัน: หลังให้อาหารและพักท้องครบ 1 ชั่วโมง ต้องพลิกตะแคงตัวทันทีเพื่อกระจายแรงกดทับครับ
4. ปัญหาช่องปากและฟัน (The Forgotten Area)
ปากแห้งและเชื้อราในช่องปาก: เมื่อไม่ได้ใช้ปากเคี้ยวอาหาร น้ำลายจะผลิตน้อยลง ทำให้ปากแห้ง แตก และเกิดการสะสมของแบคทีเรีย
วิธีป้องกัน: แม้จะให้สายยาง แต่ยังต้องทำความสะอาดช่องปากด้วยแปรงสีฟันขนนุ่มหรือผ้าชุบน้ำสะอาดทุกวันครับ
ตารางเช็กลิสต์เฝ้าระวังประจำวัน
ระบบร่างกาย อาการที่ต้องรีบแจ้งแพทย์
ระบบหายใจ ไอแรง, หน้าเขียว, หายใจมีเสียงครืดคราด, มีไข้
ระบบทางเดินอาหาร ท้องบวมตึง, ไม่ถ่ายเกิน 3 วัน, ดูดอาหารค้างได้เกิน 100 ซีซี
ผิวหนัง มีรอยแดงที่ก้นกบหรือรอบรูจมูก/รูหน้าท้องที่ไม่หายไปใน 30 นาที
